Haber Detayı
2.7.2014 Bu haber 1010 kez okundu
 
İhracatı arttıracak yeni çeşit ve anaçlar
Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Turan Hakan Demirkeser ve proje ekibi, Ülkemiz yaş meyve ve sebze ihracatında özellikle son yıllarda durağanlık yaşayan turunçgil yetiştiriciliğine büyük önem veriyor.
 
 

Şu sıralar üzerinde çalıştıkları ve TÜBİTAK tarafından da desteklenmeye layık görülen proje, turunçgil üretiminde büyük bir boşluğu doldurmaya aday olarak görülüyor. Mustafa Kemal Üniversitesi'nin düzenlediği 2013 Yılı Bilimsel Faaliyet Teşvik Ödüllerinde ikinci gelerek 10 bin TL para ödülü kazanan 615.390 TL TÜBİTAK destekli proje, turunçgillerde sektörel gelişim ve ihracat şansını arttıracak çeşit ve anaç geliştirme fırsatına da olanak tanıyor.
RİSKLERE KARŞI DAYANIKLI ANAÇLAR
Dünya turunçgil konjonktüründeki durumu göz önüne alarak yeni çeşit ve anaç geliştirmek istediklerini söyleyen Doç. Dr. T. Hakan Demirkeser, bunun aynı zamanda projenin de temel amacını oluşturduğunu belirtiyor. Geliştirilecek yeni çeşitlerle ulusal ve uluslararası piyasalarda pazar boşluğunu doldurmak istediklerini ifade eden Demirkeser; anaç geliştirmede ise, mevcut durumda yüzde 90'lar oranında kullanılan turunç anacının Tristeza'ya (Göçüren) çok duyarlı olması nedeniyle ilerde oluşabilecek risklere karşı dayanıklı anaçlar geliştirerek çözüm üretmek olduğunu belirtiyor. Demirkeser, projede yeni çeşit ve yeni anaç geliştirmede klasik seleksiyon ve melezleme teknikleri yanında radyasyon uygulamasıyla mutasyon ıslahı ve somatik hibridizasyon teknikleri gibi modern biyoteknolojik yöntemlerin de kullanıldığını ifade ediyor.
TÜRKİYE, TURUNÇGİL İHRACATINDA 3. SIRADA
Turunçgillerin dünyada en çok üretilen meyve grubuna girdiğini aktaran Doç. Dr. Turan Hakan Demirkeser konuşmasında şu bilgileri geçiyor: “Gerek dünyada gerekse ülkemizde hızlı bir üretim artışı görülmektedir. 3 milyon 572 bin 376 ton turunçgil üreten ülkemiz, yaklaşık 1 milyon 245 bin 189 tonluk turunçgil ihracatı ile dünyada üçüncü sırada, Akdeniz ülkeleri içerisinde ise ikinci sıradadır. Akdeniz İhracatçı Birlikleri rakamlarına göre 2010-2011 sezonunda turunçgiller, Türkiye yaş meyve-sebze ihracatının yüzde 46'sını, yaş meyve ihracatının ise yüzde 66'sını oluşturmuş ve 1 milyar doların üzerinde gelir sağlamıştır. Bununla birlikte, dünyada gerçekleşen çok hızlı üretim artışı nedeniyle turunçgil pazarlarında çok büyük bir rekabet yaşanmaktadır.”
TÜRKİYE, ÖNEMLİ PAZARLARDAN ÇEKİLDİ
Türkiye'nin 15-20 yıl kadar önce turunçgil ihracatının yaklaşık olarak yarısını Batı Avrupa ülkelerine yaptığını hatırlatan Demirkeser, “İspanya gibi ülkelerin yeni turunçgil çeşitleriyle pazara arz sezonunu uzatması; daha kaliteli, özellikle iri ve çekirdeksiz çeşitlerle pazarlara girmesi Türkiye'nin zaman içerisinde bu pazarlardan çekilmesine neden oldu.” diyor. Bu pazarlardan çekilen Türkiye'nin şu sıralar turunçgil ihracatının yaklaşık olarak yüzde 6'sını Batı Avrupa, yüzde 94'ünü de Doğu Avrupa ülkeleri (özellikle Rusya, Ukrayna, Romanya, Polonya, ve Bulgaristan) ve Ortadoğu ülkeleri (Irak, Suudi Arabistan ve İran) gibi henüz tüketici refleksi tam gelişmeyen ülkelere yaptığını söyleyen Demirkeser, “Bu durum turunçgil endüstrisi için büyük bir risk arz etmektedir.” diyor. Ülkemizin bu pazarlarda zaman zaman önemli sıkıntılar yaşadığını dile getiren Demirkeser, “Türkiye daha zengin ve istikrarlı, ancak daha seçici olan Batı Avrupa pazarlarında İspanya gibi turunçgil üreticisi ve ihracatçısı ülkelerle rekabet edemediği için zaman içerisinde çekilmek zorunda kalmıştır. Ülkemizin, bu pazarlara yeniden girmesi ve şu anda mevcut pazarlarını elinde tutabilmesi için turunçgil sektörünü geliştirecek ve ihracat şansını arttıracak yeni çeşitlere gereksinimi vardır.” diyor.
TURUNCA ALTERNATİF ANAÇLAR
Demirkeser, Türkiye'de yetiştirilen turunçgil çeşitlerinin yaklaşık olarak yüzde 90'nının pek çok özelliği bakımından ideal anaç olarak görülen turunç anacı üzerine aşılı olması, ancak turuncun tedavisi olmayan Tristeza (göçüren) hastalığına duyarlı olmasının turunçgil endüstrisi için çok büyük bir risk oluşturduğunu aktarıyor. Bu hastalık nedeniyle değişik zamanlarda Brezilya, Arjantin, İspanya, İtalya ve İsrail'de milyonlarca turunçgil ağacının öldüğünü ve bu ülkelerin turunç anacı yerine başka anaçlara yöneldiğini ifade eden Doç. Dr. Turan Hakan Demirkeser konuşmasını şöyle sürdürüyor: “Yakın zamanda kuvvetli taşıyıcı böcek ırkının Portekiz, İspanya ve İtalya'ya girdiği bildirilmiştir. Buradan, ticari ilişkilerin ve ulaşım imkânlarının artması nedeniyle ülkemizin de içerisinde bulunduğu diğer Akdeniz ülkelerine gelmesi ve Tristeza hastalığının epidemi yapması kaçınılmazdır. Dünyada turunca alternatif anaç arayışları devam etmektedir. Ancak her anacın her ekolojide kullanılamayacağı da bilinen bir gerçektir. Farklı hastalıklar ve ekolojik faktörlerin sınırlayıcı etkisi nedeniyle bir ülke için uygun olan bir anaç, diğer ülkede başaralı olamayabilmektedir. Ülkemizde de turunca alternatif olacak anaçlarda tristeza'ya dayanıklılık yanında, kireç oranının yüksekliği nedeniyle yüzde 90 kadarı alkali karakterde olan topraklarımızda ortaya çıkan demir klorozuna tolerans, yine ağır olan topraklarımızda daha yaygın olarak görülen kök boğazı çürüklüğü hastalığına tolerans veya dayanıklılık zorunlu özellikler ortaya çıkmakta ve bu nedenle ülkemiz turunçgil sektörünün devamlılığı için bu özelliklere sahip anaçların ıslah edilmesi gerekmektedir.”
ANAÇ UYGULAMALARINDA ÖNEMLİ BİR NOKTAYA GELİNDİ
Projenin danışman hocası Prof. Dr. Mustafa Kaplankıran ise, bu projeden elde edilecek ümit var genotiplerle daha sonra yapılacak olan çalışmalar sonucunda geliştirilecek olan çeşitlerin tescil edilerek üretime girmesi ile pazarlama sezonunun genişleyeceğini, verimin ve kalitenin artacağını bu sayede de Ülkemizin turunçgil ihracatında rekabet şansının önemli ölçüde yükseleceği görüşünü paylaşıyor. Kaplankıran, Tristeza tehditi nedeniyle yüzde 90'ı risk altında olan mevcut turunçgil bahçeleri için uygun anaç çalışmalarında önemli bir noktaya gelindiğini de sözlerine ekliyor.


 
Bu Haberi Yazıdır Bu Haberi Facebook'ta Paylaş !!!
 
Yorumlar
Haber Arama

  

Facebook
Anketler
Web sitemizi nereden duydunuz ? 02.12.2010 
611 Kişi Oy Kullandı.
Radyo %4 27 
Televizyon %1 11 
Gazete %13 83 
Başka bir web sitesinden %16 103 
Tesadüf %63 387 

İstatistik Bilgi
Aktif Ziyaretçi 1
Bugün Gelen 56
Toplam Gelen 3139235

SAYIN ZİYARETÇİMİZ

IP Adresiniz

 93.89.225.254

Sitemizi ziyaretiniz